Open Frequency (Amledd Agored) 2014: Ruth Jones wedi’i dewis gan Ciara Healy

Open Frequency (Amledd Agored) 2014: Ruth Jones wedi’i dewis gan Ciara Healy Ruth Jones ac Andrea Williams, Chwarel 2010, gosodiad ffilm gyda sain amgylchol 5:1

Mae’r awdur a’r curadur Ciara Healy yn proffilio Ruth Jones, y mae ei gwaith eang ei rychwant yn archwilio gwerth cymunedol ac ysbrydol defodau creadigol a defodau newid byd yng Ngorllewin Cymru.

English


Mae gan Orllewin Cymru dirwedd ffisegol dros ben, ble gall rhywun brofi ymdeimlad dwfn o iselder yn aml. Gall cymunedau sy’n byw yma fod yn rwgnachlyd ac yn ddrwgdybus o’r newydd-ddyfodiad, ac o newid. Mae’r angen am sicrwydd yn gyflwr cyffredin a heriol i arlunydd orfod canfod y ffordd drwyddo, ond eto daw o ymateb dynol dealladwy i fyw ar hyd yr arfordir glawog hwn i Fôr Iwerddon. Bu Ruth Jones yn byw ac yn gweithio yng Ngorllewin Cymru ers 2003. Mae ei hymarfer fel arlunydd, awdur a churadur yn ymdrin ag adeiladu cysylltiadau ar gyfer cymunedau trwy ddefodau creadigol a defodau newid byd, proses a all, yn ein barn hi, greu hunaniaethau a chydberthnasau cymdeithasol newydd.

Mae Chwarel (2010) yn enghraifft o sut mae Jones yn mynd i’r afael â’r syniad hwn mewn gofod ffisegol. Cafodd y gwaith gosodiad fideo hwn, a gynhyrchwyd mewn cydweithrediad gydag Andrea Williams, arlunydd wedi’i lleoli yng Nghaerdydd, ei ffilmio yn y chwareli gweigion ym Mhorthgain, Sir Benfro. Gan osod hysbyseb mewn papurau newyddion lleol, gwahoddodd Jones wirfoddolwyr i wisgo yn null grŵp o weithwyr chwarel a ganfuwyd mewn ffotograff a dynnwyd ym 1908. Mae’r ffilm yn cychwyn gyda llun panorama 360 gradd o ardal y chwarel. Fodd bynnag, gyda phob cylchdro ychwanegol, mae haenau o eiliadau eraill mewn amser yn ymddangos ac yn cilio. Mewn un cylchdro, mae’r gwirfoddolwyr yn ymddangos, gan sefyll yn erbyn y creigiau gorbwysol, mewn un arall maent wedi diflannu.

Ruth Jones, Vigil 2009, video installation with 5:1 surround soundRuth Jones, Vigil 2009, gosodiad fideo gyda sain amgylchol 5:1

Mae Vigil (2009) hefyd yn edrych ar y synnwyr trothwyol a geir yn y dirwedd, yr ymdeimlad hwn o amser a gofod symudol. Cyflwynir y gwaith hwn fel gosodiad â sain amgylchol 5:1 sy’n creu amgylchedd  y gall y gwyliwr ymgolli’n llwyr ynddo. Mae’n portreadu nifer o ofodau ffisegol gwahanol: goleudy a’r dirwedd o’i amgylchedd wedi’i oleuo gan ei belydr golau sy’n cylchdroi: tu mewn i ffermdy ble ceir merch ym misoedd olaf beichiogrwydd yn eistedd ar ei phen ei hun mewn ystafell wag, gyda’r pelydr golau’n goleuo ei hwyneb yn rhythmig. Y byd olaf a gyflwynir yn y ffilm hon yw gwely’r môr, ble mae morloi’n nofio’n chwim trwy wrychoedd g wymon sy’n mynd gyda’r llif. Fel  Chwarel, mae’r naratifau a’r persbectifau lluosog yn y ffilm hon wedi’u hangori gan echel sy’n cylchdroi - yn yr achos hwn gan olau Goleudy Pencaer  yng Ngogledd Sir Benfro. Mae’r golau rhythmig fel pe bai’n ymsuddo i’r tir ac i ysbryd ei drigolion, gyda sŵn curiadol calon baban yn cyd-fynd ag ef.

Holy Hiatus - ritual, community and place 2008, curated by Ruth Jones. Image: Alastair MacLennan Lure in Rule, durational performance, Cardigan. Credit: Ben Stammers
Holy Hiatus - ritual, community and place 2008, dan guraduriaeth Ruth Jones. Delwedd: Alastair MacLennan Lure in Rule, perfformiad parhaol, Aberteifi. Credyd: Ben Stammers

Cychwynnodd Holy Hiatus (2008-present day) fel prosiect curiadurol ac erbyn hyn mae wedi datblygu i fod yn sefydliad ffurfiol sy’n ymdrin â rhaglen o weithdai ac areithiau gan arlunwyr gydag ymarfer cyfrannol. Cynhaliwyd y digwyddiad Holy Hiatus cyntaf (http://www.holyhiatus.co.uk/?page_id=40) yr oedd Jones yn guradur arno yn Aberteifi, Sir Benfro, yn 2008 ac roedd yn cynnwys gwaith pum arlunydd perfformiad a lens-seiliedig, y bu iddynt oll greu gwaith a oedd yn mynd i’r afael â defod, cymuned a lle. Yn 2010 casglwyd y prosiect hwn ynghyd yn gyhoeddiad, gyda thraethodau cyd-destunol gan Jones, yn dwyn yr enw Holy Hiatus: ritual and community in public art. Lansiwyd y llyfr dwyieithog hwn, wedi’i gyhoeddi gan Parthian, ar y cyd â dau symposiwm ble’r ymddangosodd siaradwyr rhyngwladol o ystod eang o ddisgyblaethau, gan gynnwys Daearyddiaeth Ddiwylliannol, Archeoleg, Diwinyddiaeth a Hanes.

Wrth iddi ddadansoddi’r ymatebion tu hwnt o gefnogol a hynod niferus i ddigwyddiadau 2008 a 2010, darganfu Jones fod pobl yn y cymunedau yn y rhan hon o Gymru yn cael diddanwch a chysur pan y cefnogwyd nhw i greu defodau newydd o amgylch profiadau trothwyol yn eu bywyd. Roedd Holy Hiatus yn cynnig y rhychwant i fynd i’r afael â’r angen hwnnw.

Partus, 2014 Publicity Image. Collaboration with sonic artist Lou Laurens, performance September 2014Partus, 2014 Delwedd gyhoeddusrwydd. Cydweithrediad gyda’r arlunydd sonig Lou Laurens, perfformiad Medi 2014

Felly, bydd The Quick and the Dead (2014), y prosiect diweddaraf a ddatblygwyd ar gyfer Holy Hiatus, yn archwilio defodau geni a marw. Ar hyn o bryd mae Jones yn ffocysu’n arbennig ar hanesion am ddefodau marw a geni yng Nghymru a anghofiwyd neu nas sylwyd arnynt, trwy gysylltu’n uniongyrchol a thrwy brofiad â chymunedau. Yn ogystal â bod yn guradur ar raglen o ddigwyddiadau ar gyfer y prosiect hwn, a fydd yn cynnwys dangos ffilmiau a gweithdai, bydd Jones yn creu cyfraniad celfyddydol o’r enw Partus (genedigaeth) ar y cyd â’r gantores acwstig Lou Laurens. Bydd y prosiect hwn yn ail-berfformio ac yn adennill y profiad o lafur meddygol-technolegol gan ddefnyddio’r llais dynol. Gan gymryd sgan CTG fel y man cychwyn, bydd Lou Laurens yn cyfieithu rhythmau corfforol cyfangiadau, pwysedd gwaed a chyfradd curiad calon baban o ddargopi papur 10 troedfedd o hyd yn gân ddigyfeiliant gyda nifer o leisiau. Mae’r prosiect ymysgarol hwn, fel gwaith arall Jones, yn ymdrechu’n gyson i ddatblygu ymwybyddiaeth o ffrwythlondeb yr ymylon, sef y posibiliadau cudd sy’n deillio o sylwi’n fanylach ar beth a elwid unwaith gan Virginia Woolf yn Fywyd y Ddaear , yn ei holl ogoniant ysbrychlyd, gadawedig a deinamig. Mae hyn oherwydd bod Jones yn credu fod defodau’n sianelau ar gyfer y mathau mwyaf trawsnewidiol o ymgorfforiadau.

Ciara Healy, Mawrth 2014

 


Datganiad yr arlunydd

Mae fy ngwaith yn archwilio bod ar y trothwy a chyflyrau trothwyol. Mae’r deyrnas drothwyol yn un rhyngbarthol, tramwyfa rhwng dau gyflwr ar wahân e.e. ar ddihun/ynghwsg, ymwybodol/anymwybodol. Mae’r anthropolegydd Victor Turner wedi ei ddisgrifio fel ‘lle nad yw’n le ac amser nad yw’n amser’. Arweiniodd ansicrwydd y cyflyrau hyn rhwng un peth â’r llall iddynt gael eu hystyried â drwgdybiaeth a phryder, ond hefyd fel pethau â’r gallu i drawsnewid a chreu newid cymdeithasol.

Trwy osodiadau, celfyddyd gyhoeddus a ffilmiau, rwy’n defnyddio patrymau defodol er mwyn creu’r posibilrwydd o brofiad trothwyol ar gyfer y gwyliwr neu gyfranogwr, gan ddatgelu’r potensial anferth ar gyfer ‘dyfod’ a gynigir gan y gofod hwn.

Roedd prosiectau fel “I:Crow” a “Vigil” yn ffocysu ar gydberthnasau rhwng pobl, anifeiliaid a’r tir, yn enwedig yng Ngorllewin Cymru, ble’r wyf yn byw, ac yn tynnu ar ddadansoddiadau hudol a mytholegol o’r tir yn ogystal â chysyniadolaethau o fannau gwledig mewn anthropoleg a daearyddiaeth ddiwylliannol. Yn fynych, byddaf yn defnyddio pobl nad ydynt o reidrwydd yn dod o gefndir celfyddyd fel cydweithredwyr neu gyfranogwyr ar brosiectau fel “sleepers”, ble gwahoddwyd pobl i ddyfod yn ‘”freuddwydiwr cymunedol” yng nghoedwig Tŷ Canol, a “Chwarel” lle gwisgodd dros bedwar ugain o wirfoddolwyr fel chwarelwyr yn Chwarel Porthgain.

Yn ddiweddar, rwyf wedi canolbwyntio mwy ar ddefodau newid byd; bydd “Partus” 2014, gyda’r arlunydd sonig Lou Laurens yn cyfieithu dargopi CTG o lafur wedi’i thrin yn feddygol i ddarn o gerddoriaeth acwstig ar gyfer nifer o leisiau. Rwyf hefyd yn guradur ar Holy Hiatus, sefydliad sy’n archwilio defod, creadigrwydd a chymuned trwy brosiectau arlunwyr, dangos ffilmiau, symposia a gweithdai.

 


Ynghylch Ciara Healy

Awdur, curadur ac arlunydd llyfrau yw Ciara Healy. Ar hyn o bryd hi yw Pennaeth Astudiaethau Beirniadol a Chyd-destunol Ysgol y Celfyddydau Creadigol, Coleg Sir Gâr/ Prifysgol Cymru Y Drindod Dewi Sant.


Yn 2011 roedd hi’n un o dri awdur i ennill dyfarniad Rhaglen Datblygu Ysgrifennu Beirniadol Axisweb ar Gelfyddydau Gweledol Cyfoes. Ers hynny bu’n gweithio gyda’r beirniaid sefydledig JJ Charlesworth, Cherry Smyth a Chris Sharratt ac mae wedi ysgrifennu ar gyfer Art Review, Circa a This is Tomorrow. Mae hefyd wedi ysgrifennu llawer o draethodau ar gyfer catalogau arddangosfeydd.

Ar hyn o bryd mae’n astudio am radd PhD yn y Place Research Centre, Prifysgol Gorllewin Lloegr, Bryste gyda Dr. Iain Biggs o dan y teitl ymchwil The Thin Perception: A proposal for a new curatorial approach in contemporary art.
Arddangoswyd ei gwaith llyfrau’n rhyngwladol a chânt eu cadw mewn casgliadau cenedlaethol a rhyngwladol uchel eu bri, gan gynnwys Casgliad Llyfrau Arlunwyr TATE Britain yn ogystal â chasgliadau preifat yn Iwerddon, y DU ac UDA.

 


Rhagor o wybodaeth

Prosiectau ar fin dod:

Mae Ruth yn guradur ar ddigwyddiad dangos ffilm ar gyfer Holy Hiatus ar ddydd Gwener 21 March 2014 yn Theatr Gwaun, Abergwaun: "The Lover and the Beloved" (cyf Andy Lawrence) a "The Edge of Dreaming" (cyf Amy Hardie)

Caiff "Partus" ei berfformio ar 20 Medi 2014 yn Theatr Byd Bychan Aberteifi, a dilynir hynny gan areithiau, trafodaeth a gweithdy ar ddydd Sul 21 Medi 2014

ruthjonesart.co.uk >
holyhiatus.co.uk >

Gweler proffil Ruth Jones >

 


Mae Open Frequency  yn eich cadw mewn cysylltiad â datblygiadau newydd mewn ymarfer celfyddyd cyfoes o ar draws y DU. Dewisir yr arlunwyr a rhoddir proffil ohonynt gan guraduron, arlunwyr ac awduron blaenllaw, gan gyflwyno gwaith arlunwyr pwysig ar ddechrau ac yng nghanol eu gyrfa.